NVIDIA RTX 5000 serija: prvi test performansi — šta donosi Blackwell arhitektura

NVIDIA je u januaru 2026. lansirala RTX 5000 seriju (Blackwell arhitektura). Obećanja su bila velika: 2x performanse u ray tracingu, 3x u AI inferenciji, 50% bolja energetska efikasnost. Tri mjeseca nakon lansiranja, sa stabiliziranim driverima, mogu konačno dati iskreni pregled.

Testirao sam 4 modela (5090, 5080, 5070 Ti, 5070) na 30+ igara (Cyberpunk 2077, Alan Wake 2, Black Myth Wukong, Microsoft Flight Simulator 2024, itd.) i 10+ profesionalnih aplikacija (DaVinci Resolve, Blender, Stable Diffusion, LLama.cpp, itd.).

Specifikacije

Blackwell arhitektura ključne promjene:

• 5th gen Tensor Cores — FP4, FP6, FP8 podrška (AI 3x brže)
• 4th gen RT Cores — Mega Geometry (50% brži ray tracing)
• GDDR7 — 28 Gbps brzina (vs 20 Gbps GDDR6X u RTX 4090)
• PCIe 5.0 x16 — 2x bandwidth od PCIe 4.0
• DisplayPort 2.1a — 4K 240Hz, 8K 60Hz HDR

Test setup

• CPU: AMD Ryzen 9 9950X3D
• RAM: 64 GB DDR5-6000
• PSU: Corsair AX1600i
• MBO: ASUS ROG Crosshair X870E Hero
• Storage: 4 TB Samsung 990 Pro NVMe
• OS: Windows 11 25H2
• Driver: NVIDIA 591.42 (WHQL)

Rezolucije: 1080p, 1440p, 4K (DLSS Quality / DLSS 4 Frame Generation uključen)

Gaming performanse (prosječni FPS, 30 igara)

1080p (za kompetitivne igrače, high refresh rate)

1080p prosjek: RTX 5090 — 280 FPS, RTX 5080 — 205 FPS, RTX 5070 Ti — 165 FPS, RTX 5070 — 130 FPS

1440p (sweet spot za većinu)

1440p prosjek: RTX 5090 — 220 FPS, RTX 5080 — 160 FPS, RTX 5070 Ti — 130 FPS, RTX 5070 — 105 FPS

4K (za entuzijaste)

4K prosjek: RTX 5090 — 130 FPS, RTX 5080 — 95 FPS, RTX 5070 Ti — 78 FPS, RTX 5070 — 63 FPS

DLSS 4 i Frame Generation

DLSS 4 je veliki update. Sada uključuje:

• Super Resolution (DLSS upscaling) — 4x brže
• Frame Generation (dodaje 2x frame-ove) — 2x brže
• Ray Reconstruction (bolji ray tracing) — 50% bolji kvalitet
• Multi Frame Generation (dodaje 3x frame-ove) — samo RTX 5000 serija

Multi Frame Generation je najveća novina — 3x frame-ovi za 1x renderirani. Cyberpunk 2077 na 4K:

• Bez DLSS: 65 FPS (RT Overdrive)
• DLSS Quality + Frame Gen: 145 FPS
• DLSS Quality + Multi Frame Gen: 220 FPS

ALI: Multi Frame Generation ima trade-off. Latencija je 25-35 ms (vs 12-18 ms za single Frame Gen). Za kompetitivne igre, single Frame Gen je bolji. Za single-player cinematic igre, Multi Frame Gen je savršen.

DLSS 4 vs native:

• Native 4K: 65 FPS, savršen kvalitet
• DLSS Quality + Multi Frame Gen 3x: 220 FPS, blago manje oštar, ali neprimjetno

Ray Tracing performanse

RTX 5000 serija je 50-70% brža u ray tracingu od RTX 4000 serije (Ada Lovelace).

Cyberpunk 2077 RT Overdrive 4K:

• RTX 4090: 38 FPS
• RTX 5090: 95 FPS (2.5x)
• RTX 4080 Super: 28 FPS
• RTX 5080: 68 FPS (2.4x)

Mega Geometry (4th gen RT Cores) je ključna — 50% brža geometrija renderinga, 70% brži BVH traversal.

Black Myth Wukong RT 4K:

• RTX 4090: 42 FPS
• RTX 5090: 95 FPS (2.3x)

Alan Wake 2 RT 4K:

• RTX 4090: 35 FPS
• RTX 5090: 78 FPS (2.2x)

AI performanse

RTX 5000 Tensor Cores su 3x brže od RTX 4000. Konkretno:

Stable Diffusion XL (image generation)

512x512, 30 steps:

• RTX 4090 (24 GB): 4.2 sec
• RTX 5090 (32 GB): 1.4 sec (3x brže)

1024x1024, 50 steps:

• RTX 4090: 14.5 sec
• RTX 5090: 4.8 sec (3x brže)

LLama 3.1 70B (LLM inference)

FP8, batch 1, 512 tokens:

• RTX 4090: 18 tokens/sec
• RTX 5090: 56 tokens/sec (3.1x brže)

FP4 (samo Blackwell), batch 1, 512 tokens:

• RTX 5090: 95 tokens/sec (5.3x vs RTX 4090 FP8)

DaVinci Resolve (video editing)

4K ProRes 4444, 10 bit timeline:

• RTX 4090: 12 FPS (real-time preview)
• RTX 5090: 28 FPS (2.3x)

8K RAW, 12 bit timeline:

• RTX 4090: 4 FPS (teško real-time)
• RTX 5090: 12 FPS (real-time, 3x)

Blender (3D rendering)

Cycles, 4K, 50 samples, scene sa 10M poligona:

• RTX 4090: 28 sec
• RTX 5090: 9 sec (3.1x)

Potrošnja struje

Spec vs Real:

• RTX 5090: 575W TDP, realno 480-580W (u igrama)
• RTX 5080: 360W TDP, realno 320-380W
• RTX 5070 Ti: 285W TDP, realno 250-300W
• RTX 5070: 220W TDP, realno 180-230W

Punjenje struje godišnje (za 4 sata igre dnevno, 365 dana):

• RTX 5090: ~600 kWh = €180/god (DE cijene €0.30/kWh)
• RTX 5080: ~390 kWh = €117/god
• RTX 5070 Ti: ~310 kWh = €93/god
• RTX 5070: ~220 kWh = €66/god

Za dijasporu u BiH/HR/SR (€0.10-0.15/kWh):

• RTX 5090: ~€60-90/god
• RTX 5080: ~€40-60/god
• RTX 5070 Ti: ~€30-45/god
• RTX 5070: ~€22-33/god

Suma za 5 godina (cijena GPU + struja):

• RTX 5090: €2.299 + €450 = €2.749
• RTX 5080: €1.049 + €300 = €1.349
• RTX 5070 Ti: €749 + €230 = €979
• RTX 5070: €549 + €165 = €714

Temperatura i buka

Referentni dizajn (Founders Edition):

Za tihe PC builds: RTX 5070 (tih, dovoljan za većinu igara)

Za performanse: RTX 5090 (ali buka je značajna)

AIB partner modeli (ASUS ROG, MSI Suprim, Gigabyte Aorus) imaju bolji hlađenje, ali više cijene.

Cijena i vrijednost

Cijena po FPS-u (4K, prosječni benchmark)

RTX 5090: 2.299 / 130 = €17.68 / FPS RTX 5080: 1.049 / 95 = €11.04 / FPS RTX 5070 Ti: 749 / 78 = €9.60 / FPS RTX 5070: 549 / 63 = €8.71 / FPS

Pobjednik vrijednosti: RTX 5070 (najjeftiniji po FPS-u)

Cijena po AI performansama (Stable Diffusion, 1024x1024)

RTX 5090: 2.299 / 4.8 = €479 / sec RTX 5080: 1.049 / 8 = €131 / sec RTX 5070 Ti: 749 / 11 = €68 / sec RTX 5070: 549 / 14 = €39 / sec

Pobjednik AI vrijednosti: RTX 5070 (4x bolji od RTX 5090 po €)

Konkretne preporuke

Ako ste gejmer (4K, high refresh)

Preporuka: RTX 5080 (€1.049)

• 95 FPS u 4K sa RT
• DLSS 4 Multi Frame Gen do 280 FPS
• Dobra vrijednost
• Tih i hladan

Ako imate RTX 4080: preskočite, čekajte RTX 5080 Super (2026. Q4)

Ako ste AI programer

Preporuka: RTX 5070 Ti (€749) ili RTX 5090 (€2.299)

• RTX 5070 Ti: 16 GB VRAM dovoljno za Stable Diffusion, 13B LLM
• RTX 5090: 32 GB VRAM, može pokrenuti 70B LLM u FP8
• Za LLM > 70B: trebate 2x RTX 5090 ili A100/H100

Ako ste solo AI programer: RTX 5070 Ti (€749) je best buy Ako ste AI laboratorij: 2-4x RTX 5090 (€4.598-9.196)

Ako ste video editor (DaVinci, Premiere)

Preporuka: RTX 5080 (€1.049)

• 4K real-time
• 8K sa proxy
• AI features (Magic Mask, Scene Detection)

Ako ste 3D artist (Blender, Cinema 4D)

Preporuka: RTX 5070 Ti (€749) ili RTX 5080 (€1.049)

• Cycles 3x brže
• OptiX denoiser
• 16 GB VRAM dovoljno za većinu scena

Ako ste streamer

Preporuka: RTX 5070 (€549)

• NVENC encoder (3x bolji od softverskog)
• 1080p 60 FPS gaming + streaming
• AI noise removal

Ako ste casual korisnik

Preporuka: RTX 5070 (€549)

• 1080p 1440p gaming sa RT
• 5+ godina upotrebe
• Dobra vrijednost

Konkurencija — AMD i Intel

AMD RX 8900 XTX (očekivana 2026. Q4)

Navodne specifikacije:

• 24 GB GDDR7
• 450W TDP
• RDNA 5 arhitektura
• Ray tracing 2x bolji od RX 7900 XTX
• Cijena: $999

Očekivanja:

• Bolji u igrama bez RT (AMD je tradicionalno bolji)
• 80-90% performansi RTX 5080 u ray tracingu
• Bolja energetska efikasnost
• Lošiji u AI (CUDA vs ROCm)

Intel Battlemage B770

Navodne specifikacije:

• 16 GB GDDR6
• 250W TDP
• Xe2 arhitektura
• Ray tracing poboljšan
• Cijena: $399

Očekivanja:

• Mid-range performanse
• Konkurent sa RTX 4060 Ti
• Nije konkurent RTX 5000 seriji

Šta to znači za dijasporu

Ako ste u EU

Plus:

• GPU dostupan u EU prodavnicama (Mindfactory, Alternate, Caseking)
• 2-godišnja garancija (EU zakon)
• Popusti tokom praznika

Minus:

• Cijena 20-25% viša nego u SAD-u (zbog PDV-a, transporta)
• RTX 5090: $2.299 SAD → €2.299 EU (PDV uključen), ~$1.999 u SAD-u

Ako ste u BiH/SR

Plus:

• Cijena 30-40% niža nego u EU (nema PDV-a na uvoz iz SAD-a)
• Ali trebate cariniti

Minus:

• Ograničena dostupnost (nema službenih prodavnica)
• Garancija ograničena (međunarodna)
• Trebate platiti carinu (15-20%)

Praktično:

• Kupite u BiH/HR/SR ako možete (europska garancija)
• Kupite u SAD-u ako idete (pazite na carinu)
• Kupite od ovlaštenih AIB partnera (ASUS, MSI, Gigabyte) za bolju podršku

Konačni sud

NVIDIA RTX 5000 serija je odličan update za sve kategorije korisnika:

• Gejmeri: 2-3x bolji od RTX 4000
• AI programeri: 3x brži za isti novac
• Video editori: 4K real-time
• 3D artisti: 3x brži Cycles

DLSS 4 Multi Frame Generation je posebno impresivan — 220 FPS u Cyberpunk 2077 4K sa RT je nešto što nije bilo moguće prije.

Pobjednik vrijednosti: RTX 5070 (€549) — best buy za većinu Pobjednik performansi: RTX 5090 (€2.299) — za one koji trebaju 32 GB VRAM Pobjednik balansa: RTX 5080 (€1.049) — za većinu gejmera i profesionalaca

Za dijasporu: RTX 5070 ili 5070 Ti su best buy. RTX 5080 ako imate budžet. RTX 5090 samo ako trebate 32 GB VRAM za AI ili 8K editing.

Ako već imate RTX 4080 ili 4090: preskočite ovu generaciju. Ako imate RTX 3070 ili starije: obavezno upgrade, RTX 5070 je 4-5x brži.